Vier monumenten, vier verhalen
De foto’s die je bij Turf ziet zijn gemaakt door fotograaf Benno Ellerbroek. Op iedere foto staat een monument dat onderdeel is van de podwalk Ontdek het verhaal van Hoorn. Hieronder lees je de verhalen achter deze bijzondere plekken.
↑ Het Statencollege
Meer dan tweehonderd jaar was Hoorn het centrum van het bestuur van Holland boven Amsterdam. De bestuurders vergaderden in het Statencollege, dat in 1632 speciaal voor dat doel werd gebouwd.
Op de rijk versierde gevel zie je het geel-blauwe wapen van West-Friesland en daarboven de wapens van de zeven steden die in de Gecommitteerde Raden de dienst uitmaakten. Die steden waren het lang niet altijd met elkaar eens, dus achter deze muren is heel wat afgepolderd. Misschien staan de leeuwen boven op de gevel, die de wapens van Hoorn en Enkhuizen vasthouden, daarom wel met hun achterwerk naar Alkmaar.
De gecommitteerden zaten tijdens de vergaderingen aan een lange tafel, ieder op een prachtig geborduurd kussen met zijn naam erop. De functie was zeer gewild, mede vanwege de riante vergoeding die zij kregen: het kussengeld. Na de vergadering gingen de heren vaak naar het koffiehuis in het pand ernaast. Tegenwoordig maken beide monumenten deel uit van het Westfries Museum, dat vanwege een grondige renovatie gesloten is.
↑ De Waag
Dit gebouw met zijn karakteristieke leiendak en luifel is de Waag. De naam verraadt al wat hier gebeurde: er werd gewogen. Ooit stonden er maar liefst zeven grote weegschalen. Die werden veel gebruikt, want alleen door zelf te wegen kon je controleren of een verkoper niet stiekem wat minder in de zakken had gedaan. Bovendien had iedere stad zijn eigen maten en gewichten. In Hoorn woog een pond bijvoorbeeld 494 gram. Meten was dus weten.
De Waag werd in 1609 ontworpen door Hendrick de Keyser, de beroemdste bouwmeester van zijn tijd. Het was zijn eerste gebouw zonder topgevel. Voor de rode eenhoorn op de gevel, die het wapen van de stad vasthoudt, kreeg hij 100 gulden. Het fabeldier zie je op veel plekken in Hoorn en staat symbool voor kracht, zuiverheid en geluk.
Ook de kaasmarkt was hier belangrijk. In 1916 werd in de Waag maar liefst 4,5 miljoen kilo kaas gewogen. De Roode Steen werd toen in de volksmond dan ook de Kaasmarkt genoemd.
↑ Hoofdtoren
Als je naar Hoorn vaart, zie je de Hoofdtoren al van verre. Vooral de witte stenen gevel aan de zeezijde valt op. De muren zijn maar liefst anderhalve meter dik. In 1532 werd de eerste steen gelegd voor deze verdedigingstoren, die het Houten Hoofd moest beschermen. Daar komt ook de naam Hoofdtoren vandaan.
Nog altijd slaat ieder uur het Veermansklokje uit 1534. Het gaf vroeger de tijd aan voor de veerboten die tot wel vier keer per dag vanuit de haven naar Amsterdam en andere plaatsen vertrokken. Vervoer over water ging toen veel sneller dan over land.
Toen de toren begin zeventiende eeuw niet meer nodig was voor de verdediging, werd hij onder meer gebruikt als kantoor en vergaderplek van de Noordse Compagnie, die zich bezighield met de walvisvaart. De schietgaten werden vervangen door ramen. In 1651 kwam aan de straatkant de fraaie klokkentoren, geïnspireerd op de Zuiderkerk in Amsterdam. Tegenwoordig is de Hoofdtoren in gebruik als restaurant.
↑ Statenlogement
Het Statenlogement werd in 1613 gebouwd als logeerplek voor belangrijke gasten van de stad. Hoorn en andere steden hadden in de zeventiende eeuw veel invloed in Nederland en concurreerden flink met elkaar. Met dit rijk versierde gebouw wilde Hoorn indruk maken op bezoekers. Hier logeerden onder anderen stadhouders en ambassadeurs uit verre landen.
Op de gevel en in de glas-in-loodramen zie je de wapens van Alkmaar, Hoorn, Enkhuizen, Medemblik, Edam, Monnickendam en Purmerend. Deze steden maakten samen de dienst uit in dit deel van Holland en vergaderden regelmatig in Hoorn. Tijdens zo’n Statenvergadering verbleven de hoge heren in het logement.
Helemaal boven op de twee identieke renaissancegevels staat prins Maurits van Oranje-Nassau, destijds stadhouder van Holland en West-Friesland. Hij heeft hier zelf ook gelogeerd. Opvallend is de knik in het midden van het gebouw. Het Statenlogement is zelfs nagebouwd in Delaware en Nagasaki.
Nog meer ontdekken?
Deze vier monumenten zijn maar een klein deel van het verhaal van Hoorn. Met de podwalk wandel je door de historische binnenstad en ontdek je nog veel meer plekken en verhalen.
Begin je bezoek bij de Statenpoort en beleef daar eerst de multimediashow. Daarna ga je zelf op pad door de stad.
Plan je bezoek
Impressie multimediashow en podwalks
Ontdek het verhaal van Hoorn is mede mogelijk gemaakt dankzij de deelnemers van de VriendenLoterij
